Sint Nicolaas - EDM-2013

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Sint Nicolaas

Colums

    Sint Nicolaas is onder Christenen wellicht de meest vereerde heilige. Tal van steden zijn naar hem vernoemd en hij is de enige die zich in de Protestantse wereld een (weliswaar apokriefe) plaats heeft verworven. Maar de meeste waardering geniet hij in de Orthodoxe wereld, waar hij beschermheilige werd van Griekenland en Rusland!
                                                                      
  Sint Nicolaas werd omstreeks 300 geboren in Patara
, een stad in het woeste bergland van Lykie in ZW Turkije, en was daar priester. Deze stad ligt aan een van de mooiste zandstranden (20 km lang, 1/2 km breed), was in de Romeinse tijd een belangrijke havenstad, maar is nu vrijwel geheel onder stuifzand bedolven*. Later werd hij bisschop in het 100 km verder  gelegen Myra (dat tegenwoordig Demre heet) en werd daar ook begraven. Hoe de overlevering hem later in Madrid localiseerde weet ik niet. Het zou een interessant onderwerp vormen voor een historisch-sociologische dissertatie, maar wellicht is het beter dit als een mysterie te beschouwen dat wij (aldus Godfried Bomans) in kinderlijk geloof moeten aanvaarden.

    Bisschop Nicolaas verrichtte in zijn werkzaam leven tal van wonderen. Het indrukwekkendste was het tot leven roepen van 3 jongetjes, die door een schurkachtige slager waren geslacht en ingepekeld ter verkoop aangeboden. Verder ontfermde hij zich over arme meisjes voor wie hij een bruidschat betaalde om hen het hoogste geluk te verzekeren dat in die tijd een vrouw te beurt kon vallen. Hij was dus ongetwijfeld een zeer sociaal bewogen mens, hetgeen ook blijkt uit andere daden die hem tot schutpatroon niet alleen van kinderen, maar ook vooral van zeelieden, onschuldig veroordeelden, bakkers, kooplieden en apothekers maakte.
In mijn protestantse ogen geeft dat hem meer recht op heiligheid dan de ascetische hoogstandjes waarmee (alweer volgens Godfried Bomans) sommige anderen die staat verdienden. Hoe dan ook, een sympathieke man. Het verhaal dat hij op het "Concilie van Nicea" de ketter Arius zo hard in het gezicht sloeg dat zijn botten kraakten, lijkt mij dan ook later door een fanatiek dogmaticus te zijn toegevoegd.
 
    In Myra
is een kathedraal (Basiliek) aan hem gewijd: Van buiten niet fraai, maar van binnen indrukwekkend. Zij werd destijds door een Russische prins gerestaureerd. Zijn graf is evenwel leeg....
   Aanvankelijk wist hij een plan van Arabische invallers om zijn graf te vernielen te verijdelen, door hun geest te verwarren, zodat zij een andere tombe kapot sloegen, maar in 1087 slaagden Italiaanse zeelieden er in zijn heilig gebeente te vinden (het geurde heerlijk naar wierook) en het naar Bari over te brengen. Ook Venetianen en Russen hebben het bezit van deze relikwieën geclaimed en ook in het museum van Antalya liggen enige botten die van hem afkomstig zouden zijn, maar niemand gelooft die praatjes.

Op het plein voor de St Nicolaas basiliek staat een beeldje van de heilige man omringd door kinderen. Ieder jaar wordt er rond 5 december een kerkdienst gehouden en soms een soort oecumenisch symposium voor de vrede. Vorig jaar was ook de minister voor geloofszaken (in feite alleen Sunni-Moslimzaken)
uitgenodigd maar die wilde zijn vingers niet branden en verontschuldigde zijn afwezigheid met de opmerking dat ‘Sankta Claus’ door de christenen zelf ook niet serieus genomen wordt.

Myra heeft behalve een van de oudste kerken ter wereld nog veel meer te bieden. Het strand in Patara is beschermd gebied wegens de daar uitgebroedde schildpadeieren. We waren er in 1992 de enige gasten*. Het binnenland van Lykie bevat veel zeer oude, goed bewaarde, weinig bezochte oudheden, zonder uitzondering gelegen in een indrukwekkende natuur. Ik kan dus ieder aanraden, al of niet met het voorwendsel St Nicolaas te eren, een bezoek aan Myra te brengen. Ook al verwacht men er veel van, het zal toch een verrassing zijn.

* Inmiddels is het theater en andere delen van Patara opgegraven en is het er ook niet meer zo rustig


 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu