Katholiek Kroatië - EDM-2013

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Katholiek Kroatië

Geschiedenis

Het bezoek van de Paus aan een van de meest katholieke (90%) landen ter wereld en zijn bezoek aan het graf van de inmiddels zalig verklaarde kardinaal Stepinac, noopt mij te releveren, hoe deze meerderheid tot stand gekomen is.
 Vrijwel alle Europese dictaturen van de vorige eeuw genoten intensieve steun van het Vaticaan, Slowakije werd zelfs door een priester (Tiso) geleid. Maar hoe wreed die regimes ook waren, zij vallen in het niet bij de gruwelijke daden van de in 1941 gestichte 'Onafhankelijke staat Kroatie'. In het boek ‘Jasenovac. Het Joegoslavische Auschwitz en het Vaticaan’ (1994) beschrijft de Servische onderzoeker Dedijer hoe in de Duitse vazalstaat Kroatie in de 2de wereldoorlog behalve de aanwezige Joden en Zigeuners ook 750.000 (Orthodoxe) Servische mannen vrouwen en kinderen werden vermoord. Dat de Kroatische ‘Ustasa’s, die deze etnische zuivering uitvoerden in wreedheid de Duitse SS in de schaduw stelden, was wel bekend, maar niet dat zij hierbij de volle steun van de Katholieke geestelijkheid genoten. Dat het hier vooral een religieuze vervolging betrof blijkt ook uit het feit dat honderdduizenden gedwongen werden zich tot de Roomse Kerk te laten ‘omdopen’, hetgeen hen overigens niet steeds voor de dood behoedde.

 Het boek bevat behalve de meest gruwelijke getuigenissen en beelden, ook citaten en foto’s, zoals van de gedwongen bekeringen, waarop de steun van katholieke geestelijken, inclusief Stepinac en Paus Pius de 12de, aan het regime overduidelijk blijkt. Dedijer wijst er op, dat de politiek van de ‘Roomse-’ tegen de ‘Orthodoxe’-Katholieke kerk een lange voorgeschiedenis heeft. Paus Pius X onderhield nauwe banden met de Oostenrijkse monarchie om het Rooms-katholicisme op de Balkan te versterken tov de 'Orthodoxe' Serviers. De visie van de Servier Dedijer kan eenzijdig zijn, maar de foto's in zijn boek zijn niet te weerleggen en een alternatief verslag van deze gebeurtenissen is mij niet bekend. Rooms-katholieke rapporten melden, dat Stepinac het regime in het begin wel steunde, maar later ‘een neutrale houding’ aannam. Hij werd in 1952 tot kardinaal verheven en door Paus Johannes-Paulus zalig verklaard.

Het is dus begrijpelijk waarom velen deze genocide, die in omvang en gruwelijkheid die van de Armeniërs 30 jaar tevoren nabij komt, graag uit het collectieve geheugen zouden zien verdwijnen. Geschiedschrijving wordt helaas al te vaak gebruikt als politiek instrument. Maar kennis van dit soort onaangename waarheden is in onze steeds meer polariserende maatschappij bittere noodzaak.

 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu