Israel and the Clash of Civilisations - EDM-2013

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Israel and the Clash of Civilisations

Geschiedenis
Jonathan Cook: Israel and the clash of civilisations, the American Plan to remake the Middle East. (2006)
De kunstmatige staten (Irak, Syrie, Libanon, Jordanie, Palestina-Israël), die de Engelse en Franse diplomaten Sykes en Picot na de val van het Osmaanse rijk creëerden, hebben het merkwaardig lang uitgehouden. Maar nu lijkt er toch een einde aan te komen. Over de drijfveren en mogelijke gevolgen schreef Jonathan Cook (1965), een Engels politiek analist woonachtig in Nazareth, een belangwekkende, onconventionele visie in zijn boek: Israel and the clash of civilisations.
In zijn voorwoord zegt hij, morele kwalificaties zoals 'ondemocratisch' te vermijden. Die zijn ook te simplistisch: Saddam was een wrede dictator, maar zijn regime zorgde wel voor het beste gezondheid systeem in het M.O. Amerika is redelijk democratisch in eigen land, maar haar buitenlandse politiek is meedogenloos agressief.
Inleiding. . De vreselijke chaos, die volgde op de Amerikaanse inval in Irak, was volgens veel deskundigen een onvoorzien gevolg van misrekening door Amerikaanse beleidsmakers. Cook betoogt in dit uitgebreid gedocumenteerde boek, dat die visie absoluut onjuist is. De opsplitsing van dat land en de burgeroorlog waren het vooropgezette doel van de kleine groep 'haviken', de zg 'neo-conservatieven' die het beleid van George W Bush bepaalden. Hun motief: het veiligstellen van Amerikaanse belangen in het MO, in het bijzonder controle van de olie in de Perzische Golf, verschilde niet van vorige regeringen. Maar de strategie om dit doel te bereiken was anders.
Het is evident, dat het voorkómen van sterke eenheidsstaten in de regio ook in het belang van Israel is. Het Israëlische 'veiligheid establishment' ontwikkelde in de 80-er jaren het plan, in de omliggende landen etnische en religieuze verdeeldheid te bevorderen. Dit concept was in feite herleving van het Osmaanse imperium, met Israël in plaats van de Turken. Daarom steunde het minderheden, zoals de Koerden, Druzen en Christenen. Die waren gemarginaliseerd in de, door Europese machten gecreëerde, natie staten.
. Een sterk Israel in de vorm van regionale politie (zij het een die verdeeldheid in plaats van orde maakt) zou het land onmisbaar maken voor Amerika's domineren van de olierijke regio. 'Nine eleven' was Israëls grote moment: Het overtuigde Bush c.s. dat deze strategie ook in Amerika's belang was: niet meer het steunen van een locale strongman, maar 'regime change'.
De USA . In het verleden heeft Amerika talloze malen getracht, onwillige regiems (eerst in haar 'achtertuin' maar later ook elders) te veranderen door een, haar welgezinde, 'strongman' aan de macht te helpen, al faalde dat soms, zoals in Vietnam. In Irak en later in Afghanistan* was er echter geen enkele potentiële bondgenoot die de macht kon overnemen.
Controle over de gigantische oliereserves in de Golf regio was vanaf WO-2 een prioriteit. Niet zozeer om de eigen behoeftes veilig te stellen, maar als een 'veto-power' tegen haar vijanden, zoals de invloedrijke George Kennan** al in 1946 betoogde. Aanvankelijk werd, in lijn met de Engels-Franse traditie, locale democratisering (zoals de Iraanse Mossadeq) vervangen door een welgezinde 'strongman'. In de eerste Golfoorlog liet Bush senior Saddam bewust zitten, wellicht in de hoop, hem te kunnen gebruiken. Maar een sterk Irak, onder welke leider dan ook, zou eisen kunnen stellen, met name over olie-inkomsten.
Na '9-11' veranderde het doel:. Saddam zou achter de aanslag zitten, en met Massa Vernietiging Wapens (MVW) de wereld bedreigen. Scott Ritter, oud marinier officier en Irak-inspecteur, bewees al vóór de Amerikaanse inval dat Saddam in 2002 geen MVW meer kon hebben***. Toen hij gelijk kreeg, veranderde de doelstelling opnieuw: om een wrede dictator te vervangen door democratie.
De olie industrie en het State Department waren echter tegen: zij hadden liever een nieuwe stro-man in plaats van Saddam gehad. Ook James Baker, die de oliebelangen steunt en goede relaties met het Saudische koningshuis heeft, meende dat machtsevenwicht in het M.O. wel wenselijk was.
Dat de 'neocons' echt van plan waren, Irak democratisch te maken, lijkt niet waarschijnlijk. Volgens Noam Chomski zou dat onbegrijpelijk stom zijn geweest, want een onafhankelijk Irak zou zeker met Iran hebben samengewerkt. Uitlatingen van leidinggevenden in de USA (Condoleza Rice) en Israel tonen dan ook, dat zij in het instabiele land chaos voorzagen.
Israel. . De Israelische historicus Ilan Pappe betoogde in zijn boek: 'The ethnic cleansing of Palestine', dat het verdrijven van de Palestijnse bevolking vanaf het begin het vooropgezette doel van de Israelische politiek was. Na de val van de SU was er voor de USA en Israel geen gemeenschappelijke vijand meer, maar een veelheid van 'terroristische' organisaties, die niet met de verovering van een land konden worden bedwongen. Sharon's 'bulldozer'-techniek werkte daar niet meer. Oded Yinon, ambtenaar van BZ, schreef in 'A strategy for Israel in the Eightie's: 'Israel moet een regionale macht vormen en zorgen dat de Arabische wereld desintegreert in een mozaïek van etnische en religieuze groepen dier beter kunnen worden gebruikt voor onze doelen'. Dit voorstel tot 'destabilisatie' was in feite een voorloper van Cheney's 'permanente oorlog'.****
. Het nut van het model van tweedracht zaaien werd getest door in de bezette Palestijnse gebieden Hamas te steunen. De chaos zou het een etnische zuivering van de Palestijnen vergemakkelijken. Één les daarvan werd echter niet getrokken: nl dat de steun aan Islamitische fundamentalisten om Arabisch nationalisme te bestrijden, een nieuwe, ernstiger bedreiging kon veroorzaken. Toch dachten Israel en de neo-con's wellicht ook van het islamitische extremisme te profiteren: De opkomst van Hamas kon het Westen overtuigen van de islam als een 'wereldwijde bedreiging' en Israel bevestigen in haar rol van voorpost van het Westen in de 'botsing der culturen'.
Iran . In het Israelische kustplaatsje Herzlia worden jaarlijks conferenties gehouden over 'Israël's nationale veiligheid'. In Jan. 2007 werden voor het eerst 42 Amerikaanse beleidsmakers uitgenodigd. De topic was Iran, in feite de vrees, dat de US en Israel niet langer de M.O. politiek zouden beheersen. De Israëlische retoriek, dat Iran een atoombom wilde maken om eerst Israel en daarna de rest van de wereld aan te vallen, werd door Washington overgenomen. Het feit, dat Irans geestelijke leiders, ook Khomeini, herhaaldelijk in fatwa's (bindende religieuze edicten) het gebruik van atoomwapens hadden verboden, werd door Westerse media genegeerd. Iraanse voorstellen tot onderhandelen werden door US en Israel geblokkeerd.
Een commentator schreef: 'Ook als Iran de bom niet zou gebruiken, zal het bezit alleen haar aanmoedigen tot een agressievere buitenlandse politiek'. Met andere woorden, de US en Israel zouden dan niet langer de M.O. politiek kunnen bepalen. Israëlische militair-deskundige van Creveld meent 'dat ze wel gek zouden zijn als ze niet proberen de bom te maken'. Daarom bepleitte hij een preventieve aanval en waarschuwde tegen pogingen tot 'appeasement'. Premier Olmert meende dat het gebruik van 'tactische' nucleaire wapens (!) noodzakelijk was 'als Israëls bestaan op het spel staat'. . Meir Amit, voormalig hoofd van Mossad: 'het Westen moet zich met ons verenigen, want die derde wereldoorlog zal anders zal zijn dan de vorige, nl een religieuze worsteling: een clash of civilisations'.
----------------------- * Afghanistan wordt in dit boekje niet meer genoemd. Er zat achter de Amerikaanse invasie ook geen enkele strategie. Het was een overhaaste poging de extreme emoties in de Amerikaanse bevolking te bevredigen door te tonen 'dat er iets gedaan werd'. ** Kennan schreef in een geheim (later vrijgegeven) beleidsstuk: Wij hebben 50% van de rijkdommen in de wereld, maar 6 % van haar bevolking. Dat maakt ons tot voorwerp van jalousie en haat. Onze taak is, deze positie van ongelijkheid te handhaven. Wij moeten ophouden te spreken over mensenrechten, democratisering e.d.,maar in pure machtsconcepten handelen.
*** W.R. Pitt, S. Ritter: War on Iraq (2002)
**** Gore Vidal: Perpetual war for perpetual peace (2002)                                                            
 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu