Berichten uit de middenwereld - EDM-2013

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Berichten uit de middenwereld

Boekbesprekingen

(door : Breyten Breytenbach)
Breyten Breytenbach
verbleef zeven jaar in de gevangenis wegens zijn politieke activiteiten tegen de apartheid-regering van zijn geboorteland. Hij voelt zich ook in de huidige maatschappij nog steeds niet thuis. Hij reist nu de wereld rond en wil zijn medemensen deelgenoot maken van zijn verontrusting en van zijn visie op de samenhang van gebeurtenissen en het menselijk tekort. Maar hij is ook een kunstenaar, zelfs een gelauwerd dichter. De lezer verwachte daarom geen koele analyses. Hij bekijkt de wereld vanuit een imaginaire ‘Middenwereld’,  bevolkt door ‘onburgers’, die zich – zo schrijft hij – hebben ontworsteld aan de kleingeestigheid. Tot die geestverwanten rekent hij een groot aantal schrijvers en denkers uit de wereldliteratuur, in wier opsomming hij en passant een grote belezenheid etaleert.

Zijn creatieve drang uit zich in een bijzonder soort proza, waarin feiten, gevoelens van afkeer en hoop gemengd zijn met filosofische beschouwingen. Een willekeurig citaat: ‘Beweging’  zal de realiteit van de intrinsieke veelvormigheid van persoonlijke en gemeenschappelijke identitieten tonen en versterken om actieve en creatieve tolerantie en aanvaarding mogelijk te maken en zo groei te stimuleren’.
Op het eerste gezicht lijkt dit ‘Wortsalat’. Misschien ligt het ook aan de vertaling, want met wat inspanning  valt er.toch wel enige zin in te ontdekken. Maar ik vrees dat niet veel lezers tot dit soort hersengymnastiek bereid zijn.

Het boek is opgedragen aan de overleden Palestijnse dichter Mahmoed Darwish
. Sommige hoofdstukken zijn in dichtvorm, in andere spreekt hij ‘groten der aarde’ dan wel de lezer toe. Zijn afschuw van geweld, wreedheid en schijnheiligheid uit hij in lange, bloemrijke, soms scabreuze volzinnen. Vooral het Zuid-Afrikaanse apartheidsregiem, Bush en zijn trawanten en de Israëlische leiders moeten het ontgelden. Maar ook hun tegenspelers stelden hem teleur.

 Blijkens de lovende recensies op de achterflap zijn er mensen, die zich door zijn beschouwingen gegrepen voelen. Laten zij dit boek vooral lezen. Ook veel anderen zullen in hem een geestverwant herkennen. Maar of daartoe een ‘Quartet’  (waarvan dit het derde deel is) nodig is wordt door Uw nuchtere recensent ernstig betwijfeld.

E.J. Dorhout Mees  (verscheen eerder in Openbaar Bestuur)

 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu