Universiteit - EDM-2013

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Universiteit

Colums
 Krant bericht: 'De Universiteit van Tilburg heeft geen bèta faculteit'. Je kunt dus ook zonder dit essentiële onderdeel van de wetenschap 'universeel' zijn. Maar dat was al bekend: er zijn tegenwoordig theologische 'universiteiten' in Kampen, Apeldoorn, Groningen en Amsterdam. En ja hoor, nu is er ook de 'Business universiteit' van Nijenrode. Von der Dunk schreef al in 1986: 'Nog nooit werden universiteiten zo onbewimpeld tot winkelbedrijven uitgeroepen en de waarde van wetenschappers aan hun koopmanstalent'.

. De technische hogeschool in Delft kreeg in 1986 de 'universitaire status', om haar te onderscheiden van de hogescholen die als paddenstoelen uit de grond rezen. Het woord betekent dus niet meer 'algemeen', maar duidt een hoge status aan, met name het Jus promovendi.

In de oudheid was de wetenschap nog min of meer ondeelbaar: als je geen wiskunde kende mocht je een Griekse filosofenschool niet binnengaan. De oudste universiteiten in Europa: zoals Bologna (1088), kenden behalve een theologische een juridische en medische faculteit. De Utrechtse universiteit begon met 4 faculteiten: theologie, rechten, filosofie en geneeskunde. De rector, Schotanus, doceerde rechten en wiskunde. Later kwamen meer faculteiten, gesymboliseerd in de veelkleurige vlag en de spreuk boven de deur van het academiegebouw: Nascitur ex variis radiis lux candida solis, . Artibus ex variis unica fax radiat. (Vrij vertaald: Zoals uit veelkleurige stralen het witte zonlicht ontstaat, zo stralen verschillende wetenschappen samen als één fakkel)

Conform aan het 'business model' wordt er ook driftig reclame gemaakt. De 'University of Twente' adverteert: 'Wij doen aan 'Data driven ocean-racing' en volgen het team Brunel op de voet. Maar we doen veel meer: Voor de wetenschap, maar ook om te winnen'.
. Utrecht wil niet achterblijven: zie Illuster 2014: 'De ondernemende Universteit'. De directievoorzitter RABO Utrecht gaat samen met de voorzitter College van Bestuur 'startups' helpen aan product- en marktontwikkeling, verdienmodel en acquisitie van eerste klanten. Een kunsthistorica vertelt er, hoe zij haar studie heeft 'verzilverd'.
Maar dat is niet genoeg, ook het 'universele' karakter wordt ontmanteld: De universiteiten zien zorg voor taal en cultuur niet meer als deel van hun opdracht. Nu mede daardoor belangstelling voor talen en filosofie daalt, moeten deze 'nutteloze' studies (die niet snel geld opbrengen) worden afgeschaft. Och, het is allemaal toch niet nieuw, Schiller wist het al: .
Wissenschaft! Dem Einem ist sie die hohe, die himmlische Göttin, .
Dem Andern eine tüchtige Kuh, die ihm mit Butter versorgt.

Evert Dorhout Mees, maart 2015
 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu