*Heden en verleden van India - EDM-2013

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

*Heden en verleden van India

Geschiedenis
Eerste kennismaking.                                                                                                     .   De Indiërs zijn over het algemeen vriendelijke, mooie mensen. Opvallend zijn de gave regelmatige gebitten, vast het gevolg van een verstandig dieet. Sommigen, die onder een tentzeiltje langs de weg wonen, eten wel te weinig. Maar ik beperk mij tot de positieve kanten van de Indiase maatschappij.  De vrouwen  gaan gekleed in schitterend gekleurde gewaden en bevolken in grote getale de straat. Maar het is wel een mannen- maatschappij, in hotels en winkels zie je vrijwel geen vrouw aan het werk. De regering wil hier wat aan doen, en streeft naar een 30% vrouwen quotum bij de politie. Ook las ik dat vrouwen een premie (3000 rupies, ong 50 Euro)) voor een meisjesbaby krijgen (Hoe werkt dat?). Interessant was dat we de gelegenheid kregen een 'kaskraker' van een film te zien in een gigantische bioscoop: een soort James Bond tot de derde macht met ongelooflijk goedkope trucages, door het jeugdige publiek enthousiast toegejuicht.
  Er wordt veel nieuw gebouwd zonder enig systeem: gloednieuwe gebouwen naast krotten, ruines lijken nooit te worden opgeruimd. Ook het verkeer in de binnensteden is een complete chaos. Bij gebrek aan trottoirs loopt ieder midden op straat, samen met enkele koeien en soms een kameel. Daartussen baant het gemotoriseerde verkeer zich luid toeterend een weg: motorfietsen en driewiel-motor-taxi's (rikshaws) zijn favoriet. Een ritje in zo'n voertuig tijdens het spitsuur is een belevenis, die geen Indië- ganger  mag missen. In de smalle winkelstraatjes wisselen geuren van specerijen, urine en wierook elkaar af.      Het is goed te weten, dat er ook zonder orde en regels te leven valt.
.  Rajastan is slechts één van de 26 Indiase deelstaten en bijna 10 keer zo groot als Nederland. De natuur is weinig aantrekkelijk: eindeloze vlaktes met verspreide bomen. Wel zijn hier veel mooie vogels, die veel lawaai maken maar                        niet zo mooi zingen als bij ons.  Er wordt heel veel graan verbouwd op kleine akkertjes. Gemechaniseerde bedrijven heb ik niet gezien. Op de wegen is relatief weinig verkeer, maar je schiet toch niet snel op, omdat zij door dorpjes gaan met bovengenoemde chaos. De Engelsen legden destijds een goed spoorwegnet aan, en er worden nog steeds nieuwe lijnen aangelegd. De treinen rijden (althans hier) niet hard: 20 Km/uur. Een ritje van 2 uur kost omgerekend 25 cent, het leven is voor de 'gewone man' dus heel wat goedkoper dan voor toeristen.                                                           .   De provincie Rajastan is terecht zeer geliefd omdat het niet alleen een groot aantal schitterende monumenten  herbergt, maar ook omdat het een wat 'achtergebleven' gebied is, waar je veel van het oude India nog kunt beleven.  Wij bezochten enkele interessante traditionele ambachten, die waarschijnlijk voor toeristen in stand worden gehouden.
    Rajastan bestond destijds uit 22 koninkrijken, die elkaar hevig bestreden. Mannelijke 'deugden´ stonden er dan ook in hoog aanzien, strijders mochten zich niet overgeven, evenmin als hun echtgenotes die zich bij een nederlaag vrijwillig (?) op de brandstapel wierpen.  Van die strijdlust, die kennelijk goed samenging met het vreedzame Hindoe geloof, getuigen de  geweldige vestingen, waarbinnen de Maharadja´s fantastisch mooie paleizen bouwden. De schitterend versierde zalen getuigen van goede smaak en heel veel geld. Maar je kunt je geld slechter besteden: zo iets zal nooit meer worden gemaakt, zelfs niet door Bill Gates. Daarnaast zijn in de meeste steden 'haveli's', koopmanswoningen die je beter paleisjes kunt noemen: Geheel beschilderd en ruimte biedend voor minstens 30 personen. De heren dankten hun rijkdom aan ondernemersgeest en 'tol heffing' op de zijderoute. Zij wonen niet meer in dit achterblijvend gebied, het grote geld bevindt zich nu elders. De haveli's zijn deels verwaarloosd, soms als museum en als hotel in gebruik.
  De Indiase samenleving verandert snel. In Delhi, dat evenveel inwoners telt als Nederland, verrijzen in de voorsteden wouden van torenflats.. Maar de invloed van het verleden blijft overal voel- en zichtbaar, en enige kennis van de geschiedenis is daarom nuttig:
  Drie historische gebeurtenissen hebben hun stempel gedrukt: de komst van de Ariers, die van de Islam en die van de Engelsen.                                                                  .  Ruim 1500 jaar v.Christus viel een Indo-Germaans volk, de Ariërs, vanuit Centraal Azië binnen. Zij brachten een godsdienst mee, die zich tot het Hindoeïsme en het daarmee verbonden  kasten-systeem ontwikkelde. Beiden zijn tot op de huidige dag in stand gebleven, en hun symbool, het hakenkruis, kom je overal tegen.  Het kent een 'Pantheon' van goden, vergelijkbaar met dat van de  Germanen en oude Grieken. Ook in dit Pantheon is altijd plaats voor nòg een God (zie Handelingen 17 vs 23)  Er is een god met een olifantensnuit, en een god met een apenkop.                                                                                                 .  Het Hindoeïsme valt voor een rationalist als ik moeilijk te omschrijven, het is meer een 'gedachtegoed'. Kenmerkend is in elk geval het ontbreken van dogma's en belijdenissen, hetgeen een sterke tolerantie en aanpassing van andere 'geloven' meebrengt. Zo is er veel van de morele waarden van Boeddha in geïntegreerd, hoewel het Boeddhisme (dat geen goden kent) wel in India ontstaan is, maar er door weinigen nog als zodanig wordt beleden.                               Daarbij zijn rituelen een essentieel onderdeel. In de vele tempels worden offers (bloemen en vruchten) gebracht, er is geen ruimte voor samenkomsten. Wij konden zien, dat het leeft bij jong en oud. Hoewel veel waarde wordt gehecht aan 'decente' kleding, tonen de prachtige reliëfs in de tempels vooral schaars geklede figuren, die soms handelingen verrichten die elders 'pornografisch' zouden heten. Erotiek en religie gaan hier samen.                                                                                                                                                                                        .    Eerbied voor alles wat leeft heeft te maken met het geloof in reïncarnatie of zielsverhuizing. In één tempel lopen heilige ratten rond, in een andere heilige apen. Waarom vooral koeien heilig zijn is mij niet duidelijk, maar zij lopen overal in groten getale en lijken zich bijzonder op hun gemak te voelen. Het zijn vooral stiertjes, er zijn ook melk-koeien die we niet te zien kregen.    Maar van lekkere kaas maken heeft men in India niet veel kaas gegeten: de enige 'cottage cheese' die in veel gerechten voorkomt heeft weinig smaak.                                                 .   Vegetarisch voedsel (onverwacht lekker!) is typisch voor de Indiase keuken. Wel komt op veel menu's kip voor  en soms schapenvlees, maar geen varkensvlees hoewel er soms wel varkens tussen de koeien rondscharrelen.               De wat strengere Hindoes eten helemaal geen vlees, terwijl ook alcohol en tabak taboe zijn. In de islamitische landen (behalve Iran) die ik bezocht heb, kon je gemakkelijker aan wijn komen dan in India. De nationale drank is Cola. Het duo Coca en Pepsi verzorgen ook de meeste frisdranken en flessenwater. Die big business wordt gesteund door het sprookje, dat leidingwater besmet zou zijn met ziektekiemen, waar de Indiërs immuun voor zijn maar die bij toeristen gevaarlijke darmklachten veroorzaken. Dat onwaarschijnlijke verhaal, dat ook in de reisgidsen staat, is natuurlijk nooit onderzocht. (ik heb in alle hotels ongestraft leidingwater gedronken, maar dokters zijn ook immuun)                                                                                                                .  Het kastenstelsel heeft zich als maatschappelijk stramien al duizenden jaren gehandhaafd. De kaste van de krijgers bracht de Maharadja's voort, die ondanks het vreedzame imago van het Hindoeïsme op vechtgebied van wanten wisten. De laagste kaste ontstond destijds uit door de Ariërs onderworpen 'autochtonen' en doet het 'laagste' werk.. Deze uiterst verwerpelijke 'apartheid' is wel aan het verminderen, de reisgidsen schrijven er liever niet over en veel Indiërs schamen er zich voor. Toen ik een vrouwtje dat op haar knieën de grond aan het vegen was  een fooi gaf, durfde zij niet te bedanken en keek zij van mij weg: een genante ervaring!  
  De tweede gebeurtenis was de komst van de Islam. die vanuit Perzië binnendrong. Omstreeks 1300 vestigden die een Sultanaat van Delhi. Maar dat werd verslagen door de Moghuls, een vorstenhuis dat afstamde van de beruchte Mongoolse leiders Djengiz Kahn en Timur Lenk, die in de jaren 1000-1100 op hun veroveringstochten als enige monumenten bergen afgehakte hoofden nalieten. Maar in tegenstelling hiermee waren de Moghulvorsten (die vlg onze gids eigenlijk Perzen waren) goede en kunstminnende bestuurders. Het betoverende Tac Mahal is terecht een der ‘wereldwonderen’.                                    Volgens het beproefde principe: ´verdeel en heers´ lieten zij de verslagen Maharadja´s met beperkt gezag en kwam het op kunstgebied tot een synthese met de Hindoes. Hun rijk was net als de andere grote moslim-rijken relatief tolerant, het hield 2 eeuwen stand en besloeg ruim de helft van India. Er wonen nu nog 100 miljoen moslims verspreid in India, je hoort zo nu en dan de 'ezan' en ziet weinig zwart gesluierde vrouwen, maar de meeste moslims zijn waarschijnlijk niet aan het uiterlijk te herkennen.
  De laatste ingrijpende gebeurtenis was de komst van de Engelsen, wier  invloed nog steeds enorm is. Niet alleen houdt het verkeer links en zijn de meeste opschriften ook in het Engels. Overal zijn reclames voor Engelstalige school opleidingen. Hotels tonen trots foto's van de Koninklijke familie. Engeland zag kans, dit gigantisch grote land tot deel van zijn koninkrijk maakten en het met een minimaal aantal ambtenaren en officieren twee eeuwen lang te besturen en uit te buitten. Zij pasten dezelfde 'verdeel en heers' politiek toe, kregen de maharadja's aan hun zijde. In het paleis van een van hen staan zilveren vaten, die hij speciaal liet vervaardigen om Ganges-water mee te nemen toen hij de kroning van George III bijwoonde. Er waren Indiase legerafdelingen die in beide wereldoorlogen de Engelse belangen dienden. Opstanden werden meedogenloos onderdrukt en economische ontwikkeling werd belemmerd om de Engelse industrie te beschermen.                                                                                   
.   Begin vorige eeuw stond een leider op die zijn gelijke niet kent in de wereldgeschiedenis: Mahatma Gandhi. Tegen het militaire geweld en de onrechtvaardige wetten stelde hij consequent vreedzaam protest en civiele ongehoorzaamheid. De Engelse monopolies op zout en textiel werden demonstratief ontkracht. Hij kreeg brede steun uit alle lagen van de bevolking. Hij keurde het kasten systeem sterk af en citeerde vaak uit het Nieuwe Testament, maar op de vraag waarom hij geen christen werd was zijn antwoord duidelijk: 'vanwege de christenen'. Churchill had diepe minachting voor 'die halfnaakte fakir uit India', maar de volgende Labour regering zag in 1947 in, dat de koloniale tijden definitief voorbij waren. De Engelse onderkoning Lord Mountbatten kondigde de onafhankelijkheid van India af. (0p hetzelfde moment stuurde Nederland een leger van 100.000 man naar Indonesië). Tegen de wil van Gandhi stelde hij echter als voorwaarde, dat het land gesplitst zou worden in een moslimstaat (Pakistan) en de rest. (Wat de betekenis was van de liefdes-relatie die lady Mountbatten onderhield met de Indiase leider Nehru zal wel nooit duidelijk worden). Het bericht van splitsing op religieuze basis bracht migratie golven op gang, die uitmondden in massale wederzijdse slachtingen tussen moslims en hindoes. De diep teleurgestelde Gandhi werd vermoord door een fanatieke Hindoe.                                                                                                                .    Engeland liet ook nog een etnische tijdbom na: Kashmir.    Dit overwegend door moslims bewoonde gebied werd door de Engelsen aan een Hindoe-maharadja gegeven als beloning voor diens hulp. Deze weigerde het gebied aan Pakistan de laten en toen ongeregeldheden uitbraken kende Mountbatten het toe aan India. Dat garandeerde een blijvend conflict tussen India en Pakistan.  

 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu